دفتر نظارت و ارزیابی

اهمیت نظارت و ارزیابی

نظارت و ارزیابی در همه ی جوامع، بسترساز کارایی و اثربخشی نظام متبوع بوده و همواره از جایگاه با اهمیت و درخور توجهی برخوردار است. اهمیت این امر در آموزش عالی دوچندان است زیرا نظام آموزش عالی به عنوان نظامی پیشرو و تعیین کننده ی خط مشی قادر است زمینه توسعه در ابعاد اجتماعی، فرهنگی و انسانی را فراهم آورد و سایر حوزه ها را تحت تاثیر قرار دهد. به همین منظور آگاهی از میزان تحقق اهداف آموزش عالی و اطلاع از نارسایی ها و نقاط قوت (وضعیت موجود) از ابزارهای لازم و اساسی است که در جهت بهبود روش ها و نیل به اهداف و افزایش بازدهی موثر می باشد. از آن جا كه آموزش يك فرايند مستمر بوده و كميت آن بستر لازم را در توسعه ی همه جانبه كشور فراهم مي آورد و با توجه به تاکیدات سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی، حصول اطمينان از كيفيت آموزش ضروری است. با توجه به این که دانشجو عنصر اصلی در سیستم آموزش عالی می‏باشد و آموزش و تعلیم این قشر اصلی‏ترین وظیفه نهاد آموزش عالی می‏باشد لذا سنجش و ارزیابی کیفیت آموزش‏های ارایه شده به دانشجویان جهت صیانت از این سرمایه ی گرانبهای انسانی امری ضروری به نظر می‏رسد. از این رو، انجام هر نوع ارزیابی در محیط دانشگاه بدون نقش و مشارکت دانشجویان ناقص و فاقد اعتبار است. اهمیت مشارکت دانشجویان در سنجش و ارزیابی آموزشی یکی از مهمترین موارد در سیستم دانشگاهی است وضرورت آن بر هیچ کس پوشیده نیست. طبق بند2-2 آیین نامه ارتقاء اساتید دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی ارزیابی کیفیت آموزشی از طریق نظرسنجی دانشجویان امتیاز مهمی در ارتقای اساتید به مرتبه های علمی بالاتر دارد. هر دانشگاهي بايد به يك نظام ارزيابي و نظارت مجهز باشد و به كمك آن وضعيت موجود زير نظام هاي آموزشي، پژوهشي و ساير خدمات عرضه شده ی خود را به تصوير كشيده و با "وضعيت مطلوب" مقايسه نمايد. در آموزش عالي، نظارت و ارزيابي داراي دو نقش عمده(1) نظارت بر چگونگي انجام امور و در صورت لزوم تغيير جهت آن ها براي رسيدن به اهداف مورد نظر در مرحله طراحي، برنامه ريزي و سازماندهي و(2) ارزيابي نتايج حاصل از انجام امور است.

 

 

معرفی دفتر نظارت و ارزیابی

دفتر "نظارت و ارزیابی" به کوشش "معاونت وقتِ آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان" برای اولین بار در سال 1394 تاسیس شده و شروع به کار نمود. ذکر این نکته خالی از فایده نیست که پیش از این نیز، در دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان در برهه های زمانی مختلف تلاش هایی در راستای ارزشیابی اساتید صورت گرفته است که یافته ها و نتایج حاصل از آن از دقت علمی و روشیِ لازم برخوردار نبود، لذا دفتر نظارت و ارزیابی در حال حاضر تمامی تلاش و تمرکز خود را صرفِ استفاده از روش های تحقیق و شاخص های سنجش با اعتبارِ قابل قبول علمی نموده است. در عین حال لازم به یادآوری است در حالی که دانش بشر و آگاهیِ او از دامنه ی شناختِ نامحدودِ علم به زبان ریاضی صفر است  و گام-های او در راه کسب شناخت لرزان، دفتر "نظارت و ارزیابی" در کمالِ تواضع و فروتنیِ علمی ادعایی دایر بر کامل و عاری از نقص بودن ندارد. لذا این نوشتار ضمنِ معرفیِ دفتر"نظارت و ارزیابی"  و اطلاع رسانی های لازم در این خصوص، سعی بر جذب آراء و انتقاداتِ اساتید و صاحب نظرانِ متخصص و دانشجویانِ عزیز که جامعه ی هدفِ این پژوهش ها هستند، دارد.  فلذا از کلیه ی پیشنهادات و انتقاداتِ مکتوب و مستدلِ شما عزیزان کمال بهره را خواهیم برد.

گفتنی است طرح تحقیقاتیِ پیشِ رو جهت انجام ارزشیابیِ اساتید با استفاده از آراء و نظراتِ متخصصینِ علوم انسانی و صاحب نظران در حوزه ی آمار، ریاضی و روش تحقیق، و بررسیِ ملاک های مختلفِ ارزشیابی در واحدهای مختلف مراکز آموزش عالی در سرتاسرِ کشور جمع بندی و ارایه گشته است که در زیر به آن ها اشاره می رود:

1- دانشگاه تهران

2- دانشگاه فردوسی مشهد

3- دانشگاه بوعلی سینا

4- دانشگاه علوم پزشکی تهران

5- دانشگاه علوم پزشکی کرمان

6- دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی

7- دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان

8- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

9- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل

10- دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان

11- دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

12- دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد

بنابر این در این فرصت بر این کوشیده ایم که عملکرد دفتر "نظارت و ارزیابی" را به اختصار معرفی نموده و نگاهی هر چند اجمالی به اهداف و چشم اندازهای آن داشته باشیم.

در این جا بر خود فرض می دانیم از مساعدت و راهنماییِ صاحب نظرانی که ما را از فرصت کافی جهت راهنمایی و ارایه ی دیدگاه ها و استفاده از تجارب ارزنده ی خویش بهره مند نمودند، قدردانی نماییم.

علی الخصوص از مساعدت اساتید گرامی آقایان: دکتر نصراله عرفانی، دکتر حسین محققی، دکتر سهیل سبحان اردکانی، دکتر مهرداد چراغی، دکتر علی برهمند، دکتر اصغر تیموریان، دکتر کامبیز حمیدی، دکتر فرزان براتی، غلام رضا خاکساری، جمشید سروری، دکتر بهروز بیات، حمیدرضا مظاهری، دکتر امیرحسین مومن، دکتر سید حمید حسینی، پژوهشگر ارجمند محمد یزدانی صفا و حمیدرضا شیرزادی مراتب سپاسگزاری خود را اعلام می داریم.

عملكرد دفتر "نظارت و ارزیابی"

در پایان هر نيم سال تحصيلی در خصوص هر یک از اساتید محترم (تمام وقت، نیمه وقت و مدعو) از مجراهای اطلاعاتی ذیل ارزشیابی به عمل می آید تا کیفیت کلیه ی ابعاد آموزشی هر استاد به نحو دقیق و با اعتبار علمی سنجیده شود. بنابراین فرم های ارزشیابی ذیل توسط سایت ارزشیابیِ دانشگاه به متصدیان امر ارجاع گشته و پس از تکمیل، زیر نظرِ دفتر "نظارت و ارزیابـی" توسط نرم افـزارِ مربوطه جـمع بندی می گردد. سپس نمراتِ هر یک از اساتید از مراجعِ مختلف ارزیابی کننده که در ذیل به اختصار می آید، استخراج و پس از احتساب ضریب و جمع بندیِ نمرات، نمره ی نهایی به دست می آید. سپس دفتر نظارت و ارزیابـی، زیر نظر معاونت محترم آموزشی شروع به بررسی یافته های حاصل و جمع بندی، پالایش و گزارش دهی به مراجع فراخور می نماید. شایان ذکر است فرم های مذبور جهت آشنایی در ذیل و جهت اطلاعات بیشتر در پیوست ارایه می-گردد.

نمون برگ 1-1: ارزشیابی استاد توسط دانشجو در دروس نظری (ویژه ی دانشجویان ممتاز )

نمون برگ 1-2: ارزشیابی استاد توسط دانشجو در دروس نظری (ویژه ی دانشجویان متوسط )

نمون برگ 1-3: ارزشیابی استاد توسط دانشجو در دروس نظری (ویژه ی دانشجویان مشروط )

نمون برگ 2-1: ارزشیابی استاد توسط دانشجو در درس معارف(ویژ ه ی دانشجویان ممتاز)

نمون برگ 2-2: ارزشیابی استاد توسط دانشجو در درس معارف(ویژ ه ی دانشجویان متوسط)

نمون برگ 2-3: ارزشیابی استاد توسط دانشجو در درس معارف(ویژ ه ی دانشجویان مشروط)

نمون برگ3-1: ارزشیابی استاد توسط دانشجو در دروس کارگاهی (ویژه ی دانشجویان ممتاز )

نمون برگ3-2: ارزشیابی استاد توسط دانشجو در دروس کارگاهی (ویژه ی دانشجویان متوسط)

نمون برگ3-3: ارزشیابی استاد توسط دانشجو در دروس کارگاهی (ویژه ی دانشجویان مشروط)

نمون برگ4-1:  ارزشیابی استاد توسط دانشجو در دروس تربیت بدنی (ویژه ی دانشجویان ممتاز )

نمون برگ4-2:  ارزشیابی استاد توسط دانشجو در دروس تربیت بدنی (ویژه ی دانشجویان متوسط)

نمون برگ4-3::  ارزشیابی استاد توسط دانشجو در دروس تربیت بدنی (ویژه ی دانشجویان مشروط)

نمون برگ5: ارزشیابی استاد توسط مسوول حضور و غیاب اساتید

نمون برگ 6: ارزشیابی استاد توسط مسوول امتحانات دانشکده

نمون برگ7: ارزشیابی استاد توسط مدیر گروه آموزشی مربوطه

نمون برگ8: ارزشیابی استاد توسط مدیریت دانشکده مربوطه

نمون برگ9: ارزشیابی استاد توسط کارگزینی هیات علمی

نمون برگ10: ارزشیابی استاد توسط معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه

نمون برگ11-1: ارزشیابی استاد توسط دانشجو در دروس آزمایشگاهی (ویژه ی دانشجویان ممتاز )

نمون برگ11-2: ارزشیابی استاد توسط دانشجو در دروس آزمایشگاهی (ویژه ی دانشجویان متوسط)

نمون برگ11-3: ارزشیابی استاد توسط دانشجو در دروس آزمایشگاهی (ویژه ی دانشجویان مشروط)

 

 

 

نحوه ی توزیع نمرات  و مجراهای ارزشیابی

در خصوص چگونگی توزیع نمره و یا ضریب هر یک از مجراهای ارزشیابیِ فوق به استحضار می رساند نمرات با احتساب ضریب، جهت افزایش میزان دقت؛ محاسبه می گردد. نظر به این که سهم هریک از مراجع ارزیابی کنند ه ی  استاد با دیگران متفاوت می باشد، لذا بر اساس بخش نامه ی ارتقاء اساتید و مشاوره با صاحب نظران متخصص و لحاظ نمودنِ معیارهایِ آموزشیِ مهم، به هریک از مراجع مذکور وزن های متفاوتی داده شده است. و این وزن ها ضمن لحاظ کردن شاخص های ارزشیابی بر تعداد این شاخص ها  (که برای هریک از مراجعِ ارزیابی کننده متفاوت است) تقسیم شده است. لازم به ذکر است با توجه به این که برای سنجش نمره ی نهاییِ هر استاد متغیرهای مختلفی  وجود دارد و شاخص نمرات هر یک از این متغیرها گاه با یکدیگر به کل متفاوت می باشد لذا در این طرح (همچون بسیاری از پژوهش هایِ استانداردِ دیگر در این حوزه ی کاری و حتی حوزه های دیگر از طیف لیکرت  جهت یکسان سازی نمرات متغیرهای مختلف استفاده شده است تا در نهایت بتوان این نمرات را به گونه ای که از نظر روشی صحیح باشد با یکدیگر جمع و ضرایب هر یک را با توجه به اهمیتِ آن اعمال نمود)، لذا در فرم-ها از طیف 5 قسمتیِ لیکرت استفاده شده است که نمره ی صفر در این طیف در واقع صفرِ واقعی نیست بلکه بر اساس استانداردهای علم سنجش، صفرِ

قراردادی است تا امکان محاسبه ی متغیرهای کیفی نیز از نظر ریاضی وجود داشته باشد و در واقع نمره ی استانداردی برای مقایسه ی اساتید مختلف ایجاد گردد. لذا این نمراتِ قراردادی مرجع مناسبی برای مقایسه ی اساتید مختلف نسبت به یکدیگر مــی باشند.

بنابراین تفاوت در ارزش هریک از شاخص های ارزشیابی در ضریب ها اعمال شده است و در نهایت نمره ی نهایی هر استاد از 100 محاسبه و گزارش خواهد شد.

 

 

 

 

مقدار نمره ی هر یک از مراجع ارزیابی کننده:

 

ردیف مرجع ارزیابی کننده نمره از 100

1 دانشجویان ممتاز 692 /15

2 دانشجویان متوسط 461 /10

3 دانشجویان مشروط  230 /5

4 مسوول حضور و غیاب اساتید در هر ساختمان 384 /15

5 مسوول امتحانات در هر دانشکده                    076/ 15

6 مدیر گروه مربوطه 769 /14

7 مدیریت دانشکده مربوطه 153/ 10

8 کارگزینی هیات علمی 461/ 2

9 معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی واحد          769/ 10

 

کاربری یافته های حاصل

1- ارزيابي كيفيت تدريس اعضای هيأت علمي

2- ارزيابي كيفيت تدريس اساتید مدعو

3- اصلاح روند و متغیرهای تعيين استاد نمونه

4- تدوین راهبردهای موثر و اصلاح گر جهت تعیین تکلیف  و اصلاح وضعیت ترفیع سالیانه ی اساتید

5- تدوین راهبردهای موثر و اصلاح گر جهت تعیین تکلیف وضعیت ارتقای اساتید به مراتب بالاتر

6- نظارت بر وضعیت استخدامی اساتید و اعمال یافته های حاصل بر این مهم

7- افزایش یا کاهش فوق العاده شغل(حق جذب)

8- افزایش یا کاهش رقم حق التدریس

9- معرفی اساتید برتر و مستعد جهت دریافت تسهیلات مانند وام

10- قطع همکاری با مدرسین مدعوی که حداقل های لازم را ندارند

 

اهداف دفتر نظارت و ارزیابی

1- سنجش و ارزشیابی مدیران گروه

2- سنجش و ارزشیابی اساتید توسط دانش آموختگانِ ممتاز بر اساس بخش نامه ی ارتقای وزارت علوم

3- سنجش و ارزشیابی روسای دانشکده ها

4- سنجش و ارزشیابی وضعیت آموزشی کارگاه ها و برخورداری از استانداردهای لازم

5- ارزشیابیِ تکنسین های کارگاه ها

6- سنجش و ارزشیابی آموزشی آزمایشگاه ها و برخورداری از استانداردهای لازم

7- ارزشیابیِ تکنسین های آزمایشگاه ها

8- سنجش و ارزشیابی اساتید راهنما، مشاور و داور جهت ارتقای سطح کیفی تحصیلات تکمیلی

ایمیل دفتر : آدرس ایمیل جهت جلوگیری از رباتهای هرزنامه محافظت شده اند، جهت مشاهده آنها شما نیاز به فعال ساختن جاوا اسکریپت دارید