معرفی گروه باستان شناسی

باستان شناسی علم مطالعه گذشته انسان از راه بررسی، جستجو، و تحلیل شواهد به جا مانده از زندگی او در ادوار پیشین است. این علم کمک می کند تا به پرسش های پیرامون چرایی و چگونگی زیست انسان در گذشته پاسخ دهد. امروزه این علم به صورت یکی از شاخه های علوم انسانی در گرایش های متعدد در اغلب دانشگاه های معتبر دنیا تدریس می شود که از آن جمله می توان به گرایش باستان شناسی پیش از تاریخ، باستان شناسی دوران تاریخی، باستان شناسی دوران اسلامی اشاره کرد. این علم با علومی مانند گیاه باستان شناسی، جانور باستان شناسی، استخوان باستان شناسی، دیرین شناسی، انسان شناسی، قوم باستان شناسی، زمین شناسی، چینه شناسی، فسیل شناسی و …. مرتبط است و بطور معمول در پژوهش های نوین خود از این علوم بهره می گیرد. دانشجویانی که جذب این رشته می شوند به جز گذراندن مباحث تئوری باستان شناسی و مبانی این علم لازم است تا در قالب تیم های علمی برای مدت معین در یک محوطه باستانی حضور یابند و عملیات کاوش (حفاری) و بررسی را زیر نظر استادان فرا گیرند.

این رشته در دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان در مقطع کارشناسی از سال ۱۳۸۳ شروع به جذب دانشجو و فعالیت نموده و در سال ۱۳۹۲ اولین گروه از دانشجویان کارشناسی ارشد در سه گرایش پیش از تاریخ، دوران تاریخی، و دوران اسلامی در این واحد پذیرش شدند. به جهت فزونی کیفیت آموزش در این رشته و نیاز به بحث، گفتگو و بازدیدهای علمی، ظرفیت کلاس-های ارشد زیر پانزده نفر و ظرفیت کلاس های کارشناسی حداکثر بیست نفر در نظر گرفته شده. تا کنون بیش از ۶۰۰ دانشجو در مقاطع مختلف از این دانشگاه فرغ التحصیل شده اند و توانسته اند در مقاطع بالاتر در همین واحد یا دانشگاه های دیگر ادامه تحصیل دهند.

فارغ التحصیلان این رشته علاوه بر تدریس باستان در گرایش تخصصی خود در واحد های دانشگاهی یا سایر مراکز آموزشی، می توانند جذب سازمان میراث فرهنگی شده و در پروژه های کاوش یا کارگروه های مرتبط با حوزه باستان شناسی به فعالیت-های پژوهشی بپردازند. این دانشجویان همچنین توانایی دارند که با بهره گیری از علم شناسایی و طبقه بندی اشیاء باستانی در موزه های آثار باستانی مشغول به کار شوند.

همچنین فارغ التحصیلان این رشته پس از کسب تجربه و نمره قبولی در آزمون-های شوارعالی کارشناسان رسمی دادگستری می توانند در زمینه شناسایی تخلف در حوزه آثار باستانی همکاری داشته باشند. دانشجویان و فارغ التحصیلان باستان شناسی بویژه دانشجویان مسلط به زبان انگلیسی می توانند به عنوان راهنمایان گردشگری و تورلیدرفرهنگی به فعالیت بپردازند.

تمامی مدرسین این رشته از اعضاء هیات علمی تمام وقت این واحد دانشگاهی و دارای رتبه استادیاری هستند. نظر به ضرورت گذراندن واحد های عملی تخصصی کارگاهی مانند طراحی ترسیم و طراحی سفال، در این واحد دانشگاهی امکانات کارگاهی مناسب در نظر گرفته شده و در هنگام فعالیت های صحرایی تمامی امکانات لازم مانند ابزارهای کاوش، محل اسکان موقت یا دایم (در مواردی که محل کاوش دور از شهر همدان باشد) و خوراک برای دانشجویان تامین می گردد. از دیگر امکانات منحصر به فرد این واحد دانشگاهی وجود یک کتابخانه کاملا تخصصی باستان شناسی است که به نام اهدا کننده این کتب به واحد همدان، یعنی شاد روان دکتر مسعود آذرنوش نامگذاری گردیده و صرفا برای دانشجویان این واحد دانشگاهی در محل قابل استفاده خواهد بود.

در اغلب کشورها حتا کشورهای صنعتی و پیشرفته وجود آثار باستانی و حفظ و حراست از آن دارای اهمیت بسیار است و جز افتخارات ویژه آن ملت محسوب می شود. جذب توریست فرهنگی تنها مقوله ای است که با وجود آثار باستانی شاخص امکانپذیر است و خوشبختانه ایران اسلامی از این پتانسیل برخوردار است. مطالعه در حوزه باستان شناسی و شناساندن زوایای تاریک تایخ و فرهنگ ایران زمین برای جهانیان می تواند در رشد این صنعت در ایران تاثیر فراوانی داشته باشد.

بازگشت