جانبازی‌ها و جانفشانی‌های پاسداران سلامت در پهنه ایران زمین، جهاد مثال زدنی آنان در مبارزه با بیماری کرونا و حفظ جان هزاران تن از هموطنان، دستمایه‌ای است تا ایثار و شهادت را از منظر منابع دینی مورد کندوکاو قرار دهیم.

در همه ادیان و اقوام جان‌نثاری فضیلت و ارزش محسوب می‌شود و فرد ایثارگر مورد احترام همه فطرت‌های انسانی است، با توجه به جان‌فشانی‌های خالصانه و بی‌چشمداشت پاسداران سلامت در ایام وقوع بیماری کرونا در گفتگو با حجت‌الاسلام حمیدرضا طالقانی مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان همدان، فرهنگ ایثار و شهادت را از منظر دین مبین اسلام مورد بررسی قرار گرفت.

حجت‌الاسلام حمیدرضا طالقانی با بیان اینکه مدار ارزش جان‌نثاری در جوامع انسانی یکی نیست به خبرنگار آنا گفت: «در بسیاری از جوامع انسانی با نام‌گذاری خیابان یا ساختمان و یا ثبت روزی در تقویم از صاحبان این فضلیت تکریم می‌شود؛ اما در دین مبین اسلام بر اساس جهان‌بینی متعالی الهی جان‌نثاری شهادت و ایثارگر شهید است.»

وی افزود: «شهید دارای معانی حیّ، گواه، حاضر و ناظر است و خداوند متعال در سوره مبارکه آل‌عمران آیه ۱۶۹ می‌فرماید: هرگز کسانی را که در راه خدا کشته شده‌اند، مرده مپندار؛ بلکه زنده‌اند که نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند.»

حجت‌الاسلام طالقانی تشریح کرد: «بر اساس مبانی عقلی و نقلی حقیقت انسان و اصالت وی هیچ‌گاه به چنگال مرگ و نیستی نمی‌افتد آنی که مرگ او در برمی‌گیرد همین جسم مادی فیزیکی بوده؛ اما روح و نفس آدمی کماکان به حیات خود در سیر صعودی و برزخ ادامه می‌دهد و این حقیقت در آیات متعدد و روایات صحیح السند فراوان و ادله عقلی در کتب فلسفی و کلامی منعکس شده است.»

طالقانی ادامه داد: خداوند متعال در قرآن کریم از موت و مرگ به‌عنوان امر وجودی و مخلوق یاد می‌کند: الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیاهَ (سوره ملک آیه ۲) و «و من ورائهم برزخ الی یوم یبعثون» (سوره مؤمنون آیه ۱۰۰)

حیات برزخی حاکم بر همه انسان‌ها است

وی اضافه کرد: در روایت داریم مردی از امام صادق(ع) سؤال می‌کند که از شما شنیده‌ام که شیعیان همگی در بهشتند، فرمود راست می‌گویید گفتم بسیاری از آنان دارای گناهان کبیره‌اند، فرمود در آخرت مشمول شفاعت پیامبر و یا وصی او می‌شوند. در این جا افزود: به خدا سوگند من بر شما از برزخ می‌ترسم، گفتم برزخ چیست؟ فرمود: «القبر منذ حین موته الی یوم القیامه» (بحار، ج ۶، باب احوال برزخ، حدیث,۱۱۶)

مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان همدان به ادله عقلی اشاره کرد و گفت: «بر اساس استدلال‌ها معقول انسان دارای بُعد مجردی است که حقیقت و اصالت وی را تشکیل می‌دهد و امر مجرد نامیرا بوده و بر این اساس حیات برزخی جریان عمومی بوده و حاکم بر همه انسان‌ها است.»

طالقانی عنوان کرد: «قطعاً مقصود از حیات اعطایی به شهید در قرآن کریم حیات برزخی نیست چون این حیات برزخی اجر و پاداش نیست؛ بلکه یکی از قواعد و قوانین تکوینی الهی است و منظور از رزق حور، قصر و ریحان نیست؛ چراکه این پاداش مختص شهدا فقط نیست؛ بلکه مشمول همه مؤمنین خواهد بود. نتیجه این بحث این بوده که این حیات و رزق اولاً از نوع پاداش و جزاء و ثانیاً مختص و ویژه مقام شهید و شهادت است.»

وی درباره اینکه حیات چیست؟ مطرح کرد: «حیات» یا همان «وجود و هستی» منشأ همه کمالات وجودی مانند قدرت، علم، اراده و … بوده و همان‌طور که اشاره شده حیات اعطایی به شهید نه حیات دنیایی است و نه حیات برزخی؛ بلکه حیاتی برتر و اشراف بر همه هستی است.»

شهدا در هستی دارای مقام ولایت هستند

مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان همدان به بیان معنای کلمه «رزق» پرداخت و توضیح داد: «در سوره حمد می‌خوانیم راه کسانی که بر آنها انعام کردی همان کسانی هستند که در آیه ۶۹ سوره نساء این افراد را معرفی می‌کند: کسانی که خدا، نعمت خود را بر آنان تمام کرده؛ از پیامبران و صدّیقان و شهدا و صالحان که در این باره روایتی از امام علی(ع) در کتاب شریف معانی الاخبار ص ۳۶ داریم که می‌فرماید، یکی از صاحبان نعمت شهدا هستند.»

این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به آیه ۳ سوره مائده و نعمت خود را بر شما تمام نمودم) و احادیث ذیل آیه ۸ سوره تکاثر اظهار کرد: «شهدا در هستی دارای مقام ولایت هستند و البته همه شهدا بوده؛ اما در یک مرتبه نیستند و هر شهیدی به فراخور مقام و مرتبه وجودی خویش در هستی اعمال ولایت می‌کند.»